Διατροφικές διαταραχές και διάβρωση των δοντιών

Οι συνέπειες των διατροφικών διαταραχών στα δόντια εμφανίζονται συνήθως σταδιακά. Πολλές φορές, οι αλλαγές στο χρώμα, το σχήμα ή το μήκος των δοντιών δεν συνδέονται άμεσα με τις διατροφικές συνήθειες ή τη διαταραχή που τις προκαλεί.

Από όλες τις συμπεριφορές που συνοδεύουν τις διατροφικές διαταραχές, εκείνη που επηρεάζει περισσότερο την υγεία των δοντιών είναι οι συχνοί εμετοί.

Πώς επηρεάζουν οι εμετοί τα δόντια

Το γαστρικό περιεχόμενο, εκτός από την τροφή, περιέχει ισχυρά γαστρικά οξέα. Η επανειλημμένη δίοδος αυτών των οξέων από τη στοματική κοιλότητα έχει σοβαρές διαβρωτικές επιπτώσεις στα δόντια.

Συχνά, μετά από ένα επεισόδιο εμετού, υπάρχει η τάση να βουρτσίζονται αμέσως τα δόντια για να αποκατασταθεί η αίσθηση καθαριότητας. Όμως εκείνη τη στιγμή:

• τα δόντια είναι χημικά αποδυναμωμένα,
• και η μηχανική τριβή της οδοντόβουρτσας επιταχύνει την απώλεια οδοντικής ουσίας.

Το σάλιο λειτουργεί φυσιολογικά ως προστατευτικός μηχανισμός, επαναφέροντας το pH του στόματος σε ουδέτερα επίπεδα. Όταν όμως οι εμετοί είναι συχνοί, δεν προλαβαίνει να επιτελέσει τον προστατευτικό του ρόλο, με αποτέλεσμα τη συνεχή διάβρωση των δοντιών.

Τι είναι η οδοντική διάβρωση

Η απώλεια οδοντικής ουσίας λόγω οξέων ονομάζεται οδοντική διάβρωση.
Ο όρος εμφανίστηκε στην επιστημονική οδοντιατρική βιβλιογραφία το 1945.

Παρότι έχουν γίνει πολλές μελέτες για:

• τον μηχανισμό δράσης των οξέων,
• και τα προληπτικά μέτρα,

η θεραπευτική αντιμετώπιση της διάβρωσης δεν έχει ερευνηθεί στον ίδιο βαθμό όσο, για παράδειγμα, η τερηδόνα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλές φορές η διάβρωση να μην αναγνωρίζεται έγκαιρα.

Πού εμφανίζεται αρχικά η διάβρωση

Στα πρώιμα στάδια, η διάβρωση εντοπίζεται:

• στις υπερώιες επιφάνειες των άνω πρόσθιων δοντιών.

Επειδή οι περιοχές αυτές δεν είναι εύκολα ορατές, η βλάβη περνά συχνά απαρατήρητη. Με την πάροδο του χρόνου:

• η απώλεια οδοντικής ουσίας επεκτείνεται,
• τα κοπτικά χείλη λεπταίνουν και κονταίνουν,
• και το χαμόγελο αλλάζει αισθητά.

Όταν χαθεί η αδαμαντίνη (το εξωτερικό προστατευτικό στρώμα), εκτίθεται η οδοντίνη, η οποία είναι:

• πιο μαλακή,
• πιο ευάλωτη στα οξέα,
• και διαβρώνεται ταχύτερα.

Σε προχωρημένα στάδια, επηρεάζονται και τα οπίσθια δόντια, τα οποία μειώνονται σε ύψος, οδηγώντας τελικά σε απώλεια του κατακόρυφου ύψους του κάτω προσώπου.

Ταξινόμηση ACE (Anterior Clinical Erosion)

Η διάβρωση των πρόσθιων δοντιών ταξινομείται σε κατηγορίες σύμφωνα με το σύστημα ACE:

Κατηγορία 1: Λέπτυνση της αδαμαντίνης.
→ Δεν απαιτείται θεραπεία, μόνο ενημέρωση και οδηγίες προστασίας.

Κατηγορία 2: Έκθεση οδοντίνης.
→ Αντιμετωπίζεται συνήθως με μικρές συντηρητικές αποκαταστάσεις ρητίνης.

Κατηγορία 3:
Απώλεια μήκους < 2 mm με εκτεθειμένη οδοντίνη. → Προτείνονται συντηρητικές άμεσες ή έμμεσες αποκαταστάσεις ρητίνης, χωρίς τρόχισμα.

Κατηγορίες 4 & 5: Απώλεια μήκους > 2 mm.

Κατηγορία 6:
Νέκρωση δοντιών λόγω εκτεταμένης βλάβης.
→ Απαιτούνται σύνθετες προσθετικές αποκαταστάσεις.

Τι να κάνετε αν έχετε συχνούς εμετούς

• Βουρτσίζετε τα δόντια τουλάχιστον 1 ώρα μετά τον εμετό
• Ξεπλύνετε το στόμα με διάλυμα μαγειρικής σόδας σε νερό
• Χρησιμοποιείτε φθοριούχα στοματοπλύματα
• Ζητήστε επαγγελματική βοήθεια για τη διατροφική διαταραχή

Σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές

Στο παρελθόν, η μοναδική λύση ήταν η ολική στοματική αποκατάσταση με στεφάνες, η οποία απαιτούσε εκτεταμένο τρόχισμα ακόμη και υγιών επιφανειών.

Σήμερα, χάρη:

• στις εξελίξεις των υλικών,
• και στις σύγχρονες τεχνικές συγκόλλησης,

μπορούμε να πραγματοποιήσουμε ελάχιστα επεμβατικές προσθετικές αποκαταστάσεις, με ολοκεραμικές εργασίες που:

• αποκαθιστούν σχήμα, αισθητική και λειτουργία,
• χωρίς επιπλέον απώλεια οδοντικής ουσίας.

  

Η αποκατάσταση των φθαρμένων δοντιών είναι απαραίτητη όχι μόνο για αισθητικούς λόγους, αλλά και για την προστασία της εναπομένουσας οδοντικής ουσίας.

Η βελτίωση στην αυτοπεποίθηση των ασθενών είναι συχνά τόσο σημαντική, που ακόμη και η πρόγνωση της διατροφικής διαταραχής βελτιώνεται.

Το άρθρο επιμελήθηκε η Δόμνα Ευαγγελίδου, Προσθετολόγος-Οδοντίατρος