Πώς θεραπεύουμε σήμερα την διάβρωση των δοντιών;

Με λίγα λόγια: Η διάβρωση των δοντιών είναι η σταδιακή απώλεια οδοντικής ουσίας από οξέα. Σήμερα αντιμετωπίζεται με συντηρητικές, προσθετικές αποκαταστάσεις από πορσελάνη ή σύνθετη ρητίνη που δεν αφαιρούν επιπλέον δόντι, σε αντίθεση με τις παλαιότερες στεφάνες.

Τι είναι η διάβρωση των δοντιών

Διάβρωση των δοντιών είναι η απώλεια της οδοντικής ουσίας από οξέα, που προκαλούν αρχικά φθορά της αδαμαντίνης και στη συνέχεια φθορά της οδοντίνης.

Πρόκειται για χημική φθορά — διαφέρει από την αποτριβή (μηχανική φθορά από τρίξιμο) και την απόξεση (από έντονο βούρτσισμα), αν και συχνά συνυπάρχουν.

Αιτίες της διάβρωσης

Στη στοματική κοιλότητα τα οξέα προέρχονται από δύο κατηγορίες πηγών:

Ενδογενή οξέα (από το σώμα)

Είναι συνήθως αποτέλεσμα συχνών εμετών — από διατροφική διαταραχή, υπερέμεση κύησης ή από γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.

Εξωγενή οξέα (από τη διατροφή)

Οξέα φτάνουν στα δόντια από ανθρακούχα αναψυκτικά, ενεργειακά ποτά και όξινα φρούτα. Όταν καταναλώνονται συστηματικά και σε μεγάλες ποσότητες, μπορεί να αποδειχθούν καταστροφικά.

Άλλες αιτίες

Κατά περίπτωση ενοχοποιούνται και άλλες πηγές, όπως το χλώριο της πισίνας σε αθλητές κολύμβησης, όταν το pH του νερού δεν είναι σωστά ρυθμισμένο.

Συμπτώματα: πότε να επισκεφθείτε τον οδοντίατρο

Η διάβρωση εξελίσσεται σταδιακά και τα αποτελέσματα χρειάζονται χρόνο για να γίνουν αντιληπτά. Οι αλλαγές εμφανίζονται αρχικά στα δόντια της άνω γνάθου και, σε προχωρημένο βαθμό, στην κάτω γνάθο.

Τα σημάδια που σας οδηγούν στον οδοντίατρο είναι:

• Αλλαγή της μορφολογίας των δοντιών. Τα δόντια χάνουν την ανατομία τους, γίνονται πιο λεπτά και το κοπτικό άκρο των μπροστινών δοντιών γίνεται διαφανές και σπάει εύκολα.
• Αλλαγή του χρώματος των δοντιών. Η απώλεια αδαμαντίνης αφήνει να φανεί η πιο έντονα χρωματισμένη οδοντίνη από κάτω, και τα διαβρωμένα δόντια δείχνουν προοδευτικά πιο κίτρινα.
• Ευαισθησία στο ζεστό και στο κρύο.

Πώς αντιμετωπιζόταν παλαιότερα

Παλαιότερα η διάβρωση αντιμετωπιζόταν με στεφάνες, που απαιτούσαν περαιτέρω αφαίρεση οδοντικής ουσίας πριν τοποθετηθούν σε κάθε δόντι ξεχωριστά.

Σε κάποιες περιπτώσεις χρειάζονταν ενδοδοντικές θεραπείες ή χειρουργική επιμήκυνση μύλης, ώστε να βρεθεί αρκετή οδοντική ουσία για τη στήριξη των στεφανών. Η πρακτική αυτή είναι χρήσιμη, αλλά αρκετά επεμβατική για δόντια που έχουν ήδη σημαντική φθορά από τη διάβρωση.

Η σύγχρονη συντηρητική θεραπεία: Προσθετική Ελάχιστης Παρέμβασης

Τα τελευταία χρόνια, με την Προσθετική Ελάχιστης Παρέμβασης, τοποθετούμε στα δόντια αποκαταστάσεις από πορσελάνη ή σύνθετη ρητίνη που δεν απαιτούν περαιτέρω αφαίρεση οδοντικής ουσίας, πέρα από αυτή που έχει ήδη χαθεί από τη διάβρωση.

Η προσέγγιση αυτή είναι «προσθετική» με την κυριολεκτική έννοια — προσθέτει υλικό αντί να αφαιρεί δόντι — και αποτελεί σήμερα την προτιμώμενη φιλοσοφία για τη διαχείριση της φθοράς, καθώς διατηρεί όσο το δυνατόν περισσότερη υγιή οδοντική ουσία.

Βλέπετε στην φωτογραφία που ακολουθεί, εικόνα δοντιών με σημαντική διάβρωση που έχει προκληθεί από εμετούς. Στις εικόνες μπορούμε να παρατηρήσουμε τα χαρακτηριστικά της  διάβρωσης, όπως το εντονότερο χρώμα των δοντιών στα σημεία όπου χάθηκε η αδαμαντίνη και την αλλαγή της μορφολογίας των δοντιών.

Παρουσίαση περιστατικού

Θα δούμε την περίπτωση μιας ασθενούς με σημαντική απώλεια οδοντικής ουσίας από διάβρωση, που θεραπεύτηκε με αυτή την τεχνική.

Η ασθενής ήταν δυσαρεστημένη από την εικόνα του χαμόγελού της και δυσκολευόταν στη μάσηση, καθώς τα δόντια αντιδρούσαν σε ζεστά και κρύα ερεθίσματα. Ο κύριος λόγος που αναζήτησε φροντίδα ήταν αισθητικός: τα δόντια ήταν πολύ μικρά και είχαν ανώμαλα κοπτικά άκρα που φθείρονταν διαρκώς, επιδεινώνοντας το πρόβλημα.

Στα περισσότερα δόντια είχε χαθεί η αδαμαντίνη και σημαντική ποσότητα οδοντίνης. Τα δόντια είχαν χάσει τα μορφολογικά τους χαρακτηριστικά, ενώ το ύψος του κάτω τριτημορίου του προσώπου είχε μειωθεί.

Στάδιο 1 — Σχεδιασμός με mock up

Ξεκινάμε με mock up, μια τεχνική ενδοστοματικής προσομοίωσης που μας επιτρέπει να δείξουμε στην ασθενή το χαμόγελο που μπορούμε να δημιουργήσουμε.

Διαπιστώνουμε αν το αποτέλεσμα ικανοποιεί την ασθενή και παράλληλα δημιουργούμε οδηγό για την κατασκευή των μεταβατικών και οριστικών αποκαταστάσεων.

Στάδιο 2 — Αύξηση ύψους & αποκατάσταση οπίσθιων δοντιών

Οι ασθενείς με διάβρωση επιθυμούν εξαρχής τη βελτίωση των μπροστινών δοντιών. Είναι όμως πρακτικά αδύνατο να δουλέψουμε επιτυχώς μόνο εκεί.

Στα προχωρημένα περιστατικά τοποθετούμε αποκαταστάσεις πρώτα στα πίσω δόντια, ώστε να δημιουργηθεί ο χώρος που χρειάζεται για τις αποκαταστάσεις των μπροστινών. Στην ασθενή μας κατασκευάσαμε αρχικά μεταβατικές αποκαταστάσεις από σύνθετη ρητίνη που αύξησαν το ύψος του προσώπου.

Στάδιο 3 — Η τεχνική «sandwich»

Δημιουργήσαμε χώρο στα πρόσθια δόντια για τις αποκαταστάσεις της άνω γνάθου. Κατασκευάσαμε όψεις από ρητίνη για τις υπερώιες επιφάνειες και, σε επόμενο στάδιο, όψεις πορσελάνης για την εξωτερική πλευρά των ίδιων δοντιών.

Έτσι δημιουργείται ένα είδος sandwich από αποκαταστάσεις, που περικλείει το φυσικό δόντι χωρίς να αφαιρεί επιπλέον οδοντική ουσία.

Στάδιο 4 — Οριστικές αποκαταστάσεις οπίσθιων δοντιών

Στη συνέχεια αντικαταστήσαμε τις μεταβατικές αποκαταστάσεις των πίσω δοντιών με μικρές αποκαταστάσεις από πορσελάνη, που καλύπτουν τόσο τη μασητική όσο και την εξωτερική επιφάνεια, αποδίδοντας ένα πιο πλήρες χαμόγελο.

Το αποτέλεσμα

Η θεραπεία διαρκεί πολύ χρόνο και είναι τεχνικά απαιτητική. Προϋποθέτει ακρίβεια και λεπτούς χειρισμούς από τον οδοντίατρο, ενώ από την πλευρά σας απαιτεί υπομονή.

Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: η ασθενής χαμογελά με αυτοπεποίθηση και τα δόντια δεν είναι πια ευαίσθητα στα θερμικά ερεθίσματα.

Πλεονεκτήματα της συντηρητικής αποκατάστασης

Τα βασικά πλεονεκτήματα της συντηρητικής προσθετικής αποκατάστασης της διάβρωσης με ολοκεραμικές εργασίες είναι:

• Μικρή αφαίρεση οδοντικής ουσίας από τα ήδη επιβαρημένα δόντια
• Απουσία μετάλλου από τις αποκαταστάσεις
• Κάλυψη όλης της εκτεθειμένης οδοντίνης και διατήρηση της αδαμαντίνης στα υγιή σημεία
• Διατήρηση της οδοντικής ουσίας ανάμεσα στα δόντια
• Απόδοση όλων των λειτουργικών στοιχείων του στόματος που έχουν χαθεί

Η αποκατάσταση των φθαρμένων από διάβρωση δοντιών είναι τόσο αποτελεσματική σήμερα, που μπορεί να εφαρμόζεται σε όλους τους ασθενείς με σημαντική απώλεια οδοντικής ουσίας, ώστε να περιοριστεί η περαιτέρω φθορά και να αποδοθούν τα χαρακτηριστικά των δοντιών που έχουν χαθεί.

Δείτε περισσότερα περιστατικά

Δείτε εδώ ένα ακόμη περιστατικό θεραπείας διαβρωμένων δοντιών από διατροφική διαταραχή.

Δείτε επίσης το αποτέλεσμα σε ένα ηπιότερο περιστατικό διάβρωσης:

Μάθετε περισσότερα στο σχετικό βίντεο.

Συχνές ερωτήσεις

Αναγεννάται το σμάλτο που χάθηκε από τη διάβρωση;

Όχι. Η αδαμαντίνη δεν περιέχει ζωντανά κύτταρα και δεν αναγεννάται. Γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωση και η συντηρητική αποκατάσταση είναι κρίσιμες — σταματούν την περαιτέρω απώλεια και αποκαθιστούν ό,τι έχει χαθεί.

Χρειάζεται να τροχιστούν τα δόντια μου;

Στη σύγχρονη Προσθετική Ελάχιστης Παρέμβασης, όχι. Οι αποκαταστάσεις από πορσελάνη ή σύνθετη ρητίνη προστίθενται πάνω στο δόντι, χωρίς αφαίρεση επιπλέον οδοντικής ουσίας πέρα από αυτή που έχει ήδη χαθεί από τη διάβρωση.

Σε τι διαφέρει η διάβρωση από την τερηδόνα;

Η τερηδόνα προκαλείται από οξέα που παράγουν βακτήρια σε συγκεκριμένα σημεία. Η διάβρωση οφείλεται σε οξέα διατροφικής ή γαστρικής προέλευσης και επηρεάζει ευρύτερες επιφάνειες των δοντιών, χωρίς τη συμμετοχή βακτηρίων.

Μπορώ να σταματήσω τη διάβρωση μόνος μου;

Ο περιορισμός των αιτιών βοηθά, όπως η μείωση όξινων ποτών, η αντιμετώπιση της γαστρικής παλινδρόμησης, η αποφυγή βουρτσίσματος αμέσως μετά από κατανάλωση όξινων τροφών ή ποτών. Όμως η οδοντική ουσία που έχει ήδη χαθεί δεν επανέρχεται· χρειάζεται κλινική αξιολόγηση για το αν απαιτείται αποκατάσταση.

Πόσο διαρκεί η θεραπεία;

Εξαρτάται από την έκταση της φθοράς. Τα προχωρημένα περιστατικά απαιτούν πολλά στάδια, αρχικά στα οπίσθια και κατόπιν στα πρόσθια δόντια και είναι τεχνικά απαιτητικά. Η ακριβής διάρκεια καθορίζεται μετά από κλινική εξέταση.

Μάθετε περισσότερες πληροφορίες στο σχετικό βίντεο