Τι είναι η εσωτερική λεύκανση δοντιού;

Μήπως όταν χαμογελάτε στον καθρέφτη παρατηρείτε ότι ένα από τα μπροστινά σας δόντια είναι αισθητά πιο σκούρο από τα υπόλοιπα; Δεν είναι σκιά. Δεν είναι ιδέα σας. Είναι ένα συγκεκριμένο κλινικό φαινόμενο με σαφή αιτία και αποτελεσματική θεραπεία.

Λέγεται εσωτερική δυσχρωμία δοντιού και αντιμετωπίζεται με μια θεραπεία που ονομάζεται εσωτερική λεύκανση.

Σε αυτό το άρθρο θα δείτε αναλυτικά πότε χρειάζεται η εσωτερική λεύκανση, πώς ακριβώς γίνεται στο ιατρείο, σε ποιες περιπτώσεις δεν συστήνεται, και τι να περιμένετε μετά τη θεραπεία.

Γιατί ένα δόντι σκουραίνει ενώ τα υπόλοιπα παραμένουν φυσιολογικά

Όταν η δυσχρωμία αφορά μόνο ένα δόντι (και όχι όλο το οδοντικό τόξο), η αιτία βρίσκεται σχεδόν πάντα μέσα στο ίδιο το δόντι — στον πολφό του.

Δύο σενάρια μπορεί να την προκαλέσουν:

1. Τραυματισμός του δοντιού

Ένα χτύπημα από παλιά πτώση, αθλητικό ατύχημα, σύγκρουση μπορεί να προκαλέσει εσωτερική αιμορραγία μέσα στον πολφικό θάλαμο. Τα προϊόντα αποδόμησης του αίματος (κυρίως ενώσεις του σιδήρου) εισέρχονται στους οδοντινικούς σωληνίσκους και χρωματίζουν το δόντι από μέσα προς τα έξω.

Το χρώμα που προκύπτει συνήθως είναι καφέ έως σκούρο γκρι

2. Ενδοδοντική θεραπεία (απονεύρωση)

Μετά από απονεύρωση, ο πολφός — που ήταν το «ζωντανό» μέρος του δοντιού — αφαιρείται και αντικαθίσταται με υλικά πλήρωσης. Με τον χρόνο, υπολειμματικά κύτταρα του πολφού και πρωτεϊνικά παράγωγα αποδομούνται και χρωματίζουν την οδοντίνη.

Η αλλαγή χρώματος συμβαίνει στην οδοντίνη και διαπερνά οπτικά την αδαμαντίνη, κάνοντας όλο το δόντι να φαίνεται σκούρο.

Βλέπετε στην φωτογραφία από περιστατικό του ιατρείου μας, το αποτέλεσμα της εσωτερικής λεύκανσης στον κεντρικό τομέα της άνω γνάθου.

Εσωτερική vs εξωτερική λεύκανση

Πότε γίνεται η εσωτερική λεύκανση

Πριν προχωρήσουμε σε εσωτερική λεύκανση, ελέγχουμε δύο πράγματα με μια οπισθοφατνιακή ακτινογραφία:

1. Έχει γίνει ενδοδοντική θεραπεία στο δόντι;

• Αν ναι και η ενδοδοντική θεραπεία είναι ποιοτική → μπορούμε να προχωρήσουμε στην εσωτερική λεύκανση.
• Αν όχι , το δόντι έχει νεκρωθεί από τραυματισμό αλλά δεν έχει απονευρωθεί → πρέπει πρώτα να γίνει ενδοδοντική θεραπεία και μετά η λεύκανση.

2. Ποια είναι η ποιότητα της ενδοδοντικής θεραπείας;

Αν η ενδοδοντική θεραπεία είναι κακή (ατελής έμφραξη ριζικών σωλήνων, περιακροριζική αλλοίωση), η εσωτερική λεύκανση δεν συστήνεται.

Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται πρώτα επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας και μετά συζητάμε για λεύκανση.

Περιπτώσεις όπου η εσωτερική λεύκανση δεν συστήνεται

• Κακή ή ελλιπής ενδοδοντική θεραπεία
• Πολύ μεγάλα σφραγίσματα ή μικρή ποσότητα υγιούς οδοντικής ουσίας
• Ρωγμές ή κατάγματα στο δόντι

Σε αυτές τις περιπτώσεις, εναλλακτικές λύσεις είναι  μια όψη πορσελάνης ή μια στεφάνη — που καλύπτουν το δόντι εξωτερικά αντί να αλλάζουν το εσωτερικό χρώμα του.

Πώς γίνεται η εσωτερική λεύκανση

Η διαδικασία είναι ανώδυνη — το δόντι είναι ήδη απονευρωμένο, άρα δεν αισθάνεται. Δεν χρειάζεται καν αναισθησία.

Βήμα 1: Αφαίρεση παλιού σφραγίσματος

Αφαιρούμε όλο το παλιό σφράγισμα που βρίσκεται πάνω από την ενδοδοντική θεραπεία, για να αποκαλυφθεί ο πολφικός θάλαμος.

Βήμα 2: Τοποθέτηση προστατευτικού φραγμού

Πάνω από το υλικό ενδοδοντικής θεραπείας τοποθετούμε ένα προστατευτικό υλικό. Αυτό απομονώνει τη λευκαντική ουσία από τη ρίζα και αποτρέπει την επαφή της με την περιοχή των ούλων μέσω των ριζικών σωλήνων.

Χωρίς αυτόν τον φραγμό, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εξωτερικής αυχενικής απορρόφησης, σπάνια αλλά σοβαρή επιπλοκή που έχει συσχετιστεί με τη χρήση υψηλών συγκεντρώσεων υπεροξειδίου χωρίς προστασία.

Βήμα 3: Τοποθέτηση λευκαντικής ουσίας

Μέσα στον προστατευμένο πολφικό θάλαμο τοποθετείται η λευκαντική ουσία. Η λευκαντική ουσία (συνήθως υπερβορικό νάτριο σε συνδυασμό με νερό ή υπεροξείδιο καρβαμιδίου) μένει μέσα στο δόντι για μερικές ημέρες. Είναι η πιο διαδεδομένη μέθοδος.

Βήμα 4: Προσωρινό σφράγισμα και επανέλεγχος

Το δόντι σφραγίζεται προσωρινά για να κρατήσει τη λευκαντική ουσία μέσα. Σε 3-7 ημέρες επιστρέφετε για επανέλεγχο. Αν το αποτέλεσμα είναι ικανοποιητικό, αφαιρούμε τη λευκαντική ουσία και προχωράμε στο τελευταίο βήμα. Αν χρειάζεται περαιτέρω βελτίωση, επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία (συνήθως όχι περισσότερες από 3 φορές).

Βήμα 5: Οριστικό σφράγισμα

Όταν το χρώμα είναι το επιθυμητό, αφαιρείται η λευκαντική ουσία και το δόντι σφραγίζεται οριστικά με κατάλληλο σύνθετο ρητινώδες υλικό.

Πόσο διαρκεί το αποτέλεσμα;

Εδώ τα επιστημονικά δεδομένα δεν συμφωνούν απόλυτα. Τα ποσοστά υποτροπής της δυσχρωμίας που αναφέρονται στη βιβλιογραφία κυμαίνονται σε ευρύ εύρος, από 4% έως 70% των περιπτώσεων, ανάλογα με τη μελέτη, τη μέθοδο και τον χρόνο παρακολούθησης.

Αυτό σημαίνει ότι σε κάποιες περιπτώσεις το αποτέλεσμα μπορεί να επανέλθει — όχι αμέσως, αλλά μετά από αρκετά χρόνια. Συνήθως:

• Παρακολουθούμε το δόντι σε τακτικά ραντεβού.
• Αν εμφανιστεί υποτροπή που σας ενοχλεί αισθητικά, η θεραπεία μπορεί να επαναληφθεί.
• Σε περιπτώσεις επανειλημμένης υποτροπής, εναλλακτικές πιο μόνιμες λύσεις είναι οι όψεις πορσελάνης ή οι στεφάνες.

Η εσωτερική λεύκανση είναι μια θεραπεία που διορθώνει μόνο το χρώμα. Δεν επηρεάζει:

• Το σχήμα του δοντιού
• Τη θέση του στο οδοντικό τόξο
• Την υφή της επιφάνειάς του

Πλεονεκτήματα της εσωτερικής λεύκανσης

• Συντηρητική θεραπεία : Δεν αφαιρείται υγιής οδοντική ουσία.
• Ανώδυνη θεραπεία: Δεν χρειάζεται αναισθησία.
• Χωρίς ευαισθησία μετά
• Επαναλήψιμη θεραπεία: Αν υπάρξει υποτροπή, η θεραπεία μπορεί να γίνει ξανά.
• Οικονομική θεραπεία : Σε σύγκριση με όψεις πορσελάνης ή στεφάνες.<hr />

Πότε αξίζει να σκεφτείτε άλλες λύσεις

Αν εκτός από τη δυσχρωμία το δόντι έχει και:

• Σπασίματα ή ρωγμές → συνήθως χρειάζεται στεφάνη
• Μεγάλα σφραγίσματα που καλύπτουν >50% του δοντιού → όψη ή στεφάνη
• Επανειλημμένες υποτροπές της δυσχρωμίας → όψη ή στεφάνη ως μόνιμη λύση

Σε αυτές τις περιπτώσεις, μια προσθετική αποκατάσταση δίνει πιο σταθερό μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα.

➝ Δείτε όλες τις μεθόδους λεύκανσης δοντιών

Το άρθρο επιμελήθηκε η Δόμνα Ευαγγελίδου, Προσθετολόγος- Οδοντίατρος